Afiş ve Katalog Baskısında Kâğıt ve Gramaj Seçimi

Matbaa işlerinde müşterinin eline geçen ürünün kalitesi, çoğu zaman baskıdan önce kâğıt seçiminde belirlenir. İyi basılmış bir katalog, ince ve cansız bir kâğıda basıldığında ucuz durur; doğru kâğıda basılmış sade bir broşür ise değerli görünür. Kâğıt seçimini yaparken gramaj, yüzey ve kullanım amacını birlikte düşünmek gerekir.

Gramaj tam olarak ne demek?

Gramaj, kâğıdın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığıdır. Doğrudan kalınlık anlamına gelmez ama pratikte kalınlık ve sağlamlık hissi ile yakından ilişkilidir. 90 gramlık bir kâğıt elinizde yumuşak durur, 300 gramlık bir kâğıt karton gibi sert hissedilir. Gramaj arttıkça malzeme maliyeti ve kargo ağırlığı da artar; bu yüzden gereğinden yüksek gramaj seçmek gereksiz bir masraf kalemidir.

Yüzeye göre kâğıt türleri

• Kuşe kâğıt: Yüzeyi kaplanmıştır, mürekkebi içine çekmez. Renkler canlı ve net çıkar; fotoğraf ağırlıklı katalog, broşür ve afişlerin standart tercihidir. Mat ve parlak seçenekleri vardır.
• Mat kuşe: Işığı yansıtmadığı için okuma konforu yüksektir; yazı ağırlıklı kataloglarda ve kurumsal dosyalarda tercih edilir.
• Parlak kuşe: Fotoğraf ve görsel ağırlıklı işlerde renkleri doygun gösterir; ancak üzerine tükenmez kalemle yazılamaz.
• 1. hamur kâğıt: Kaplamasız, doğal yüzeylidir. Antetli kâğıt, fatura, form ve not defteri gibi üzerine yazı yazılacak işlerde kullanılır.
• Bristol karton: Sert ve tek yüzü düzgündür; dosya kapağı, kartela ve ayraç işlerinde öne çıkar.
• Kraft ve doğal dokulu kâğıtlar: Sade ve çevreci bir görünüm isteyen markalarda ambalaj ve etiket işlerinde tercih edilir.

İşe göre gramaj yönlendirmesi

Aşağıdaki yönlendirmeler genel uygulamayı yansıtır; tasarım ve marka konumlandırmasına göre yukarı veya aşağı kaydırılabilir:

• Broşür ve el ilanı: Orta gramaj yeterlidir; çok ince kâğıt elde kolay kırışır, çok kalın kâğıt dağıtım maliyetini yükseltir.
• Katalog iç sayfaları: Okuma konforu ve sayfa çevirme hissi için orta bandda kalınır; kapak her zaman iç sayfadan belirgin biçimde kalın seçilir.
• Afiş: İç mekânda asılacaksa orta gramaj, cam arkasına yapıştırılacaksa ışığı geçirmeyecek bir seçenek düşünülmelidir.
• Kartvizit: Yüksek gramaj beklenir; kartvizitin ilk izlenimi ağırlığıyla oluşur.
• Davetiye ve menü: Dayanım ve doku ön plandadır; özel kâğıtlar burada anlamlıdır.
• Poşet ve ambalaj: Taşıma yüküne göre yüksek gramaj ve gerekirse laminasyon şarttır.

Selefon ve son işlemler

Kâğıdın üzerine çekilen ince koruyucu film, yani selefon, işin ömrünü ve algısını değiştirir. Mat selefon yumuşak ve kurumsal bir his verir, parlak selefon renkleri öne çıkarır ve yıpranmaya karşı daha dirençlidir. Soft touch olarak bilinen kadifemsi seçenek ise dokunma hissini öne çıkarır. Ayrıca lak, gofre, yaldız ve kabartma gibi işlemler belirli alanları vurgulamak için kullanılır. Bu işlemler kâğıt seçimiyle birlikte planlanmalıdır; her kâğıt her son işlem için uygun değildir.

Sık yapılan hatalar

• Kapak ile iç sayfayı aynı gramajda seçmek; kitapçık gövdesiz durur.
• Üzerine yazı yazılacak formları parlak kuşeye bastırmak.
• Çok ince kâğıtta çift yüz baskı yapmak; arka yüz önden görünür.
• Bol kırım ve katlama olan işlerde kâğıt yönünü hesaba katmamak; yanlış yönde katlanan kalın kâğıt çatlar.
• Numune görmeden karar vermek; kâğıt, ekrandan değil elden anlaşılır.

Kâğıt beyazlığı ve opaklık

Gramaj kadar konuşulmayan ama sonucu belirgin biçimde etkileyen iki özellik daha vardır. Birincisi beyazlık derecesidir; daha beyaz bir kâğıt üzerinde renkler daha doygun ve kontrastlı görünür, krem tonlu kâğıtlarda ise sıcak ve sakin bir his oluşur. İkincisi opaklıktır, yani kâğıdın arkasını göstermeme özelliğidir. Çift yüz basılacak işlerde opaklığı düşük bir kâğıt seçilirse arka yüzdeki yazılar önden hayal meyal görünür ve okuma konforu bozulur.

Bu iki özellik, aynı gramajdaki iki kâğıdın neden farklı fiyatlandığını da açıklar. Teklifleri karşılaştırırken yalnız gramaj sayısına bakmak yanıltıcı olabilir; kâğıdın cinsini ve markasını da sormak daha sağlıklı bir karşılaştırma sağlar.

İşinizin kullanım amacını anlattığınızda uygun kâğıt ve gramajı önerir, isterseniz numune üzerinden karar vermenizi sağlarız. Reklamatik baskı merkezi ile iletişime geçmeniz yeterli.